Os sumidoiros do estado

Téñome por persoa de lei. Ou, como diría a finada da miña aboa Antonia, por un home de orde. Velaí que cando foi o 11-M, no xa lonxano 2004, acreditase no relato do Ministro do Interior polo menos durante as primeiras tres ou catro horas, até que ben clariño ficou que mentía. Como mentira o seu Goberno todo poucos meses antes, canda a catástrofe (ambiental e democrática) do Prestige. Dende entón sigo a defender aos funcionarios policiais, mais desconfío sempre dos seus mandos políticos, quer Ministros do Interior, Directores Xerais da Policía e Garda Civil, quer Delegados do Goberno ou determinados Comisarios Xerais pata negra, que cren só responder perante o seu Ministro e a Historia.
Existen xa probas de cargo abondas que demostran a conspiración delictiva, cando non a autonomía de actuación á marxe de calquera control democrático, de enteiras unidades policiais. A chamada Policía Política ou Policía Patriótica, creada polo anterior Ministro do Interior, Jorge Fernández Díaz, semella xa unha realidade acreditada. Unha Policía usada fraudulentamente para combater o independentismo catalán -pacífico, cómpre non esquecelo-. Arrepiamos coas gravacións onde o Ministro animaba ao Xefe da oficina Anti-fraude catalá para espiar parentes de Francesc Homs, Artur Mas ou Oriol Junqueras, prometéndolle apoio aberto dende a Fiscalía e gabándose ambos os dous de terlles “desfeito a sanidade catalá”.
Que dicir do comisario Villarejo, sospeitoso de ferir a coitelo a unha doutora supostamente acosada polo Presidente de Ferroglobe, Javier López Madrid e de usar os medios da Administración en beneficio da súa axencia de información? Ou das interferencias a respecto das pescudas policiais sobre o duplex do ex presidente madrileño, Ignacio González, na Costa do Sol? Ou do absoluto ridículo de lle atribuir ao entón alcalde barcelonés, Xavier Trias, a titularidade dunha conta falsa en Suiza?
Pois ben, até de agora só o Parlament catalán abriu unha pescuda oficial sobre estes feitos delictivos, mentres que PP, C’s e, até de agora, o PSOE (boa oportunidade para que Pedro Sánchez amose a remuda de paradigma) bloquearon até de agora calquera investigación a serio dende o Congreso dos Deputados.
Nunha democracia só nos poden investigar por orde xudicial. O outro chámase Estado policial ou Estado autoritario.

Intelixencia inclusiva para o galego

Fiquei pampo coa afirmación do grande historiador galego Anselmo López Carreira de lle botar a culpa ao reintegracionismo de moitos dos males que aqueixan hoxe á nosa lingua. Non podía dar creto como unha das persoas que máis fixo para que coñecésemos a realidade do Reino medieval de Galicia fronte ás ladaíñas e invencións da historiografía oficialista española podía defender ideas desta caste.
Claro é que tan inxusto sería botar as mesmas culpas contra os partidarios da normativa RAG-ILGA. Os males presentes do galego xurden de moito tempo atrás, dunha perda absoluta de poder político dende primeiros do século XVI (fronte aos casos de Euskadi -que o perdeu a primeiros do XIX- e Catalunya -que o perdeu a primeiros do XVIII-) e da falla de consolidación dunha burguesía conectada cunha idea de País. Despois, é evidente, está o fracaso absoluto ou relativo de moitas das políticas desenvolvidas dende o comezo da autonomía, malia que teña para mín que a principal razón deste fracaso fose moito máis a falla de medios materiais, organización e intensidade no desenvolvemento destas políticas ca no deseño das mesmas.
Dito isto, cómpre recoñecer que a falla de concordia normativa trasladoulle a varias xeracións de estudantes dúbidas que non axudaron nada para que asumisen o galego como lingua de instalación. Dúbidas cando non os danos colaterais de que galegofalantes de berce sofrisen sucesivas correccións de profesores reintegracionistas e, despois, isolacionistas. Moitas veces algúns docentes dunha e outra normativa amosaron máis preocupación pola súa materia que pola instalación dos alumnos na nosa lingua.
Velaí que, cando a ruptura da cadea de transmisión lingüística é xa un feito medíbel, cumpra intelixencia e inclusión no desenvolvemento das políticas de promoción do galego e nas técnicas de aprendizaxe da mesma. Porque cómprenos concordia entre normativo e reintegrado, recoñecendo a dualidade normativa na escrita e quizais na aprendizaxe. Agarimando e comprendendo cadansúas especificidades dos galegofalantes de berce e dos neofalantes
Sumar, incluíir, para gañar. O adversario non é nin o “nh” nin o “ñ”. Serao, en todo caso, a agresiva intolerancia de Galicia Bilingüe.

A doutrina Parot é inconstitucional

Un principio fundamental de todas as democracias europeas, recollido na Convención Europea de Dereitos Fundamentais e, xa que logo, que define a interpretación da Constitución estatal no eido dos dereitos humanos, é que toda persoa só pode ser condenada á pena definida previamente ao delicto que cometa. O agravamento das penas, xa que logo, non pode ter nunca carácter retroactivo.
Para os delictos cometidos antes do 26 de maio de 1995 rexía o Código Penal do 1973, que permitía redimir as penas polo traballo ou polo estudo. Aos reos de múltiples delictos de asasinato ou violación, por exemplo, o límite efectivo de cumprimento da pena era de 30 anos. Mais o Tribunal Supremo definiu no 1994 que as redencións das penas por estudos ou traballos restaban dese límite de 30 anos, polo que os violadores ou asasinos que cometeran varios destes delictos restarían efectivamente tempo de prisión deses 30 anos.
No tempo do aznarato (2004) a chamada Audiencia Nacional (AN) mudou a regra con Henri Parot para atrasar a súa saída de prisión e decidiu que as redencións acadadas restarían de cadansúa pena individual, o que garantía case sempre que esta caste de delicuentes cumprirían 30 anos efectivos. O etarra recorreu e o Tribunal Supremo (TS) mudou a súa xurisprudencia confirmando a sentenza da AN. O Tribunal Constitucional (TC) rexeitaría no 2008 o recurso de Parot admitindo esta aplicación retroactiva das regras de execución das penas.
Mais no 2012 e 2013 as dúas instancias do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos decidiron en cadansúas sentenzas que a doutrina dos tres tribunais españois (AN, TAS e TC) era contraria ao devandito principio de irretroactividade na aplicación da lei penal, e xa que logo, que era inconstitucional. Isto determinou, como era previsíbel, unha enxurrada de liberdades de graves delincuentes en moi pouco tempo, o que xerou grande alarma social.
Velaí que esta alarma social fose da exclusiva responsabilidade, en último de contas, da docilidade a respecto do Goberno Aznar das Salas do Penal da AN e do TS e do propio TC no seu conxunto, ao pular por unha retroactividade penal inconstitucional e antidemocrática que veu ratificar, unha volta máis, a parcialidade dos Altos Tribunais españois.

Abran as fiestras

O resultado das primarias do PSOE condicionou en certa medida a oportunidade da moción de censura de Unidos Podemos, En Comú Podem e En Marea. O trunfo indiscutíbel de Pedro Sánchez nas primarias socialistas, baseado na vontade da maioría da afiliación socialista de decidiren sen a intermediación dos baróns e das portas xiratorias e de expresaren a súa oposición á continuidade do Goberno do PP, outorgoulle ao PSOE a primacía “inter pares” da alternativa ao Goberno do PP. Seica os novos dirixentes do PSOE non queren saber de mocións de censura no curto prazo, mais o voto pro Sánchez das primarias sitúa esa moción na cerne do contrato. E incumprir o contrato coas súas bases tiraríalle toda a lexitimidade ao líder socialista.
O Goberno alternativo ao PP é preciso por razóns de política social, para cobrirmos a xeito os servizos públicos, darlle pulo ao diálogo social e equilibrar a política económica en termos que sexan quen de garantir a inclusión e cohesión sociais. Mais, por riba de todo, é preciso por razóns de hixiene democrática. Cómpre botar democraticamente un PP enchoupado na corrupción que, ademais, desenvolve unha política dirixida a bloquear a maioría parlamentaria da oposición e a construír un búnker legal que o garde das pescudas e decisións xudiciais contra as súas prácticas corruptas.
Mais o C´s de Albert Rivera non conta para esta andaina, porque o seu é blindar e desodorar o Goberno popular. Con quen teñen que contar Pedro Sánchez e Pablo Iglesias e con todas as forzas territoriais a quen se lles haberían propor un marco xurídico-político que poida conciliar a España plurinacional co dereito a decidir das súas distintas nacións, mesmo dende uns alicerces que fagan o posíbel por unha continuidade en común que respecte a identidade e intereses das distintas nacións que coexisten no Estado.
Construír axiña un Goberno alternativo ao do PP é esencial para a nosa convivencia democrática. E mesmo contribuirá a rexenerar eficazmente o espazo político da dereita española. De seguro que pasar pola oposición lle permitiría rexenerarse e mesmo autoinventarse, posibilitando as reformas constitucionais que o Estado e o conxunto das súas nacións e territorios precisan para avanzar.

Escocia segue a votar nacionalista

Moitos comentarios xurdidos en Londres e Madrid afirman o fracaso case catastrófico dos nacionalistas escoceses do Scottish National Party (SNP) nas eleccións británicas últimas.
O Reino Unido elixe en circunscricións uninominais (o que gañe por un voto leva o escano) 650 deputados, dos que Escocia achega 59. Nas eleccións do 2015 o SNP obtivo 56 sobre 59, cun 50% de votos, mentres que agora obtivo só 35 (60% dos escanos escoceses), cun 37% de votos. Se a isto lle engadimos que Angus Robertson, vicelíder do partido e Alec Salmond, anterior first minister, perderon cadanseus escanos fronte a conservadores escoceses, indubidabelmente a perda relativa foi importante e xustifica a chamada á análise demorada e ao control de danos da líder nacionalista e first minister Nicola Stugeon.
Mais os resultados do 2015 foron absolutamente excepcionais. O propio xornal nacionalista “The National” recoñeceu que mesmo eran freakies. Nas anteriores estatais de 2010 o SNP quitara só 6 escanos. O que ocorreu nas eleccións xerais do 2015 foi que o SNP nucleou todo o voto afirmativo do referéndum do 2014 e unha fracción do negativo, recollendo o anoxo da maioría da cidadanía coas promesas incumpridas dos tres partidos dun incremento substancial da autonomía se a cidadanía votaba NO. Xa que logo, foi o propio electorado laborista, conservador ou lib dem quen non acodiu votar ou prestou o seu apoio ao SNP, diante do desprestixio xeral en Escocia das opcións unionistas.
Nestes dous anos o Partido Conservador Escocés, liderado por Ruth Davidson, muller contraria ao Brexit, de orixe obreira e que confesa abertamente a súa homosexualidade, soubo darlle canle á expresión política de sectores sociais que temen máis a independencia ca o Brexit até acadar o 28% dos votos o xoves pasado. Por outra banda, a progresión de Corbyn mobilizou parte do voto de centro-esquerda escocés a prol dos laboristas, nunhas eleccións en clave bipartidista no que o que se xogaba nos últimos días era se ía gobernar Theresa May ou Jeremy Corbyn.
Xa que logo, o resultado acadado polo SNP na Escocia non foi ningunha catástrofe, senón a clara concreción de que, mesmo nunhas eleccións en clave estatal e bipartidista, a maioría relativa dos votantes escoceses segue a votar escocés.

A morte do Pastor

O Banco Pastor foi absorbido polo Banco Popular no 2011, mais dende poucos meses despois constitúe unha marca propia con personalidade xurídica e ficha bancaria de seu que concentraba, agás seis oficinas nas cidades, toda a rede do Popular no noso País (uns 2.000 empregados nunhas 200 oficinas). Malia que os servizos centrais coruñeses foran case absolutamente liquidados mantívose o emprego e a rede comercial. O Pastor xa non era galego, mais seguía mantendo unha limitada existencia. A clientela confiaba no seu persoal (hai trinta anos o Pastor era “o noso Banco”) e a fuxida de depositantes nos úiltimos meses foi moito más limitada que a sofrida polo Popular.
A resolución do Popular e a súa entrega de balde ao Santander sinala o camiño para a perda definitiva desta marca e ficha bancaria e da meirande parte deses 2.000 empregos. O Santander quere marca única para todo o Estado e quere eliminar axiña as duplicidades de cadansúas redes comerciais, evidentes nos principais cen concellos do noso País. Perderemos definitivamente un xeito de facer banca que entendía o xorne das nosas pemes e as especificidades duns sectores produtivos que en Madrid nin importan nin se lles entende.
E, para máis, o dano sofrido polos accionistas, entre eles máis da metade dos empregados do Pastor que agora ven en risco o seu posto de traballo. Semella evidente o engano do Popular canto á información que achegou á súa ampliación de capital de 2.500 M€ de maio-xuño 2016, polo que eses accionistas poderán recuperar o seu investimento nos xulgados, como moitos dos bonistas que adquiriron “cocos” e obrigas subordinadas. Canto aos accionistas anteriores, terán que acudir a reclamacións penais ou civís, seguramente colectivas, de incerto resultado contra os últimos administradores (e quizais o auditor) do Banco.
Hai tres semanas escribín nestas páxinas o artigo “Recuperarmos o Pastor”. Antes e despois, puidemos constatar a absoluta falla de pulo e sensibilidade, non só no Presidente e Goberno galegos, senón no conxunto da oposición política, sindicatos, organizacións empresariais e supostas forzas vivas da sociedade civil galega. Galicia, sen liderado político, social e empresarial, vai pagar un custo moi alto e sinala a vía libre para futuros saqueadores do país.

O referéndum catalán é constitucional

A Comisión de Venecia, organismo do Consello de Europa que asesora nos procesos constitucionais ao devandito organismo supraestatal e aos seus Estados membros, respostou ao pedimento de mediación do president Puigdemont verbo do eventual referéndum catalán que só podería actuar no marco constitucional español. É dicir, que só será recoñecido polo Consello de Europa aquel referéndum catalán que sexa compatíbel coa legalidade constitucional do Estado español.
O unionismo español interpretou desaqueladamente esta resposta como unha censura ao procès de autodeterminación catalán, cando é xustamente o oposto. O que quere dicir o alto organismo europeo é que Catalunya pode decidir, mais dacordo cos procedementos constitucionais españois. Cos procedementos, non cos contidos substanciais. A Comisión de Venecia afirma en realidade o dereito a decidir catalán, mais ao abeiro das regras constitucionais españois.
Pois logo… é constitucional un referéndum consultivo catalán? Dacordo co artigo 92 da Constitución e co artigo 5 da Lei Orgánica 2/1980, que desenvolve este artigo da Carta Magna, parte da cidadanía (a única condición é que o ámbito sexa a provincia; poden votar só as catro provincias catalás) pode emitir o seu voto a respecto dunha pregunta enunciada pola Autoridade competente. Autoridade que é o Goberno do Estado, mais que ben pode delegar o exercicio da súa competencia na Generalitat de Catalunya, consonte co artigo 150.2 da mesma Constitución. Logo si é posíbel un referéndum catalán sobre o seu futuro político, malia que teoricamente non sexa vencellante en termos xurídico-políticos.
Mais, como di o constitucionalista Torres del Moral, cando o pobo fala non opina, senón que decide. A virtualidade do referéndum catalán pode valer para pechar de vez o proceso independentista ou, pola contra, para abrir un proceso de reforma constitucional que recoñeza o ditame cidadán e execute a vontade do pobo de Catalunya.
Rajoy, pois, non ten escusa. Pode (claro que si) autorizar un referéndum para coñecer o que quere Catalunya. Unha consulta que desexan entre o 70 e o 77% dos seus cidadáns, segundo moi diversas enquisas dos últimos tres anos. O que non pode é teimar en que a Lei non lle deixa xogo. Porque o certo é que a Lei está para a xente e non a xente para a Lei.

Era visto!

No pasado nadal, o Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TXUE) corrixiu a xurisprudencia do Tribunal Supremo (TS) español e determinou que os efectos da nulidade das cláusulas de chan eran retroactivos dende o principio do contrato e non dende maio de 2013, como arbitrariamente decidira o TS para reducir o impacto da sentenza na banca. O TXUE afirmou, ademáis, que cumpría pór aos consumidores na situación na que estarían se a cláusula de chan non tivese existido nunca. É dicir, que se lles pagasen os intereses legais a respecto das diferenzas ao seu favor de cada cota do préstamo.
O Goberno do Estado aprobou o 21 de xaneiro un Decreto-Lei para que os Bancos puidesen atender as reclamacións dos consumidores para a devolución destas diferenzas. Na Galicia varios (entre eles a asociación de consumidores ACOUGA) advertiron que este sistema non amañaba nada, porque non establecía nin un procedemento de arbitraxe nin de mediación. Só axudaba á banca ao favorecer o contacto bilateral non regulado co consumidor no que as entidades aproveitaban a súa prevalencia en organización, medios e información. Moitas solicitudes extraxudiciais foron pactadas en bastante menos diñeiro do que aos bancos lles cumpría pagar aos consumidores. En concreto, a banca case nunca ofreceu pagar os xuros de demora.
Agora o Consello do Poder Xudicial, no que manda a maioría absoluta gobernamental, non prové os medios axeitados para resolver os milleiros de casos que están a entrar nos xulgados por nulidade de cláusulas bancarias. Néganselle á Administración de Xustiza os medios materiais e persoais precisos para que poida cumprir o seu labor constitucional e satisfacer os intereses dos consumidores, como se lle negan tamén eses medios á orde xudicial contencioso-administrativa para revisar a actuación ilegal das Administracións Públicas.
Deste xeito o PP, como antes fixo o PSOE, favorece a banca, grandes corporacións e Administracións Públicas, prexudicando aos consumidores, pemes e cidadáns, furtándolles aos Tribunais, por vía orzamentaria, os medios precisos para que fagan xustiza.