Os bonos trampa do Santander

O Santander vén de lles ofrecer aos consumidores e pemes que mercaron na ampliación de capital do Popular da primavera do 2016 unha compensación a medio da entrega de bonos perpetuos pola mesma cantidade investida para os que investiron 100.000 € ou menos. Estes bonos perpetuos poderían ser amortizados unilateralmente polo Santander, pagando o seu valor nominal, despois de sete anos. Sete anos nos que rendírían un canon do 1% anual, de pagamento discrecional e, xa que logo, non asegurado.
Adicionalmente, o Santander obrigaralles a estes accionistas a renunciar non só ás accións xudiciais pola nulidade da suscrición destas accións, senón a calquera contra estes bancos e os seus anteriores administradores, tamén pola perda de valor das accións adquiridas antes e despois da devandita ampliación.
Estes bonos perpetuos son unha trampa. No mellor dos casos, se investimos 20.000 € en xuño de 2016 recibiremos o vindeiro setembro bonos por 20.000 € que só nos renderán 50 €/trimestre de xuros durante sete anos. Dende setembro de 2024 o Santander poderá rescatar estes bonos pagando 20.000 €, mais isto depende da súa libérrima vontade, os bonos son perpetuos. Como bonos perpetuos accederán a un mercado de débeda secundaria. Mais pola limitada contía da súa emision e pola súa falla de atractivo o aforrador que precise vendelos para obter cartos líquidos vaino ter moi difícil. Haberá compradores cando poidan mercar cun forte desconto. Do 40% ou 50% ou quizais maior.
A evidencia das graves insuficiencias, contradicións e falsidades da información que o Popular facilitou aos investidores da súa ampliación en maio de 2016 determina que estes accionistas poidan recuperar todo o seu investimento, xunto cos seus xuros ao 3% dende xuño de 2016 e custas, a medio dunha demanda xudicial. Porque contrataron mediando un erro substancial xerado pola información do banco. Un moi previsíbel resultado xudicial que non é novo. Xa o vimos canda o axuizamento da saída a Bolsa de Bankia.
A oferta do Santander é gravemente prexudicial para os accionistas da ampliación de capital do 2016 do Popular, condenados á falla de liquidez dos seus bonos, cando non a vendelos a graves perdas.

A morte do Pastor

O Banco Pastor foi absorbido polo Banco Popular no 2011, mais dende poucos meses despois constitúe unha marca propia con personalidade xurídica e ficha bancaria de seu que concentraba, agás seis oficinas nas cidades, toda a rede do Popular no noso País (uns 2.000 empregados nunhas 200 oficinas). Malia que os servizos centrais coruñeses foran case absolutamente liquidados mantívose o emprego e a rede comercial. O Pastor xa non era galego, mais seguía mantendo unha limitada existencia. A clientela confiaba no seu persoal (hai trinta anos o Pastor era “o noso Banco”) e a fuxida de depositantes nos úiltimos meses foi moito más limitada que a sofrida polo Popular.
A resolución do Popular e a súa entrega de balde ao Santander sinala o camiño para a perda definitiva desta marca e ficha bancaria e da meirande parte deses 2.000 empregos. O Santander quere marca única para todo o Estado e quere eliminar axiña as duplicidades de cadansúas redes comerciais, evidentes nos principais cen concellos do noso País. Perderemos definitivamente un xeito de facer banca que entendía o xorne das nosas pemes e as especificidades duns sectores produtivos que en Madrid nin importan nin se lles entende.
E, para máis, o dano sofrido polos accionistas, entre eles máis da metade dos empregados do Pastor que agora ven en risco o seu posto de traballo. Semella evidente o engano do Popular canto á información que achegou á súa ampliación de capital de 2.500 M€ de maio-xuño 2016, polo que eses accionistas poderán recuperar o seu investimento nos xulgados, como moitos dos bonistas que adquiriron “cocos” e obrigas subordinadas. Canto aos accionistas anteriores, terán que acudir a reclamacións penais ou civís, seguramente colectivas, de incerto resultado contra os últimos administradores (e quizais o auditor) do Banco.
Hai tres semanas escribín nestas páxinas o artigo “Recuperarmos o Pastor”. Antes e despois, puidemos constatar a absoluta falla de pulo e sensibilidade, non só no Presidente e Goberno galegos, senón no conxunto da oposición política, sindicatos, organizacións empresariais e supostas forzas vivas da sociedade civil galega. Galicia, sen liderado político, social e empresarial, vai pagar un custo moi alto e sinala a vía libre para futuros saqueadores do país.

Recuperarmos o Pastor

O novo Consello de Administración do Banco Popular vén de recoñecer que a ampliación de capital do pasado mes de xuño non foi abondo para garantir a solvencia da entidade e, xa que logo, vén de abrir o proceso para a adquisición do banco por outra entidade. A concentración bancaria avanzará, xa que logo, en claro prexuízo dos intereses dos consumidores e das empresas, mentres que o recoñecemento implícito de que o anterior Consello de Administración non lle contou a verdade aos investidores sobre a situación patrimonial do banco abre a vía para que os xuíces poidan anular as suscricións por clientes minoristas de accións da entidade creadas en virtude da ampliación de capital última, con recuperación íntegra do diñeiro investido.
O Banco Popular no seu día absorbeu ao Banco Pastor, pero meses despois segregou unha nova entidade tamén chamada Banco Pastor, con personalidade xurídica, marca e ficha bancaria de seu. Ao Pastor fóronlle adscritos os activos e pasivos de case todas as oficinas do Grupo no país. O Pastor é, hoxe en día, un banco saneado, con 212 oficinas, un 20% de cota de mercado en Galicia e unha vocación de banca de pemes. A marca ten boa reputación, como amosa o feito de que mentres moitos clientes do Popular retiran total ou parcialmente os seus depósitos, os do Pastor permanecen estábeis.
Quere isto dicir que quen merque o Banco Pastor ten a garantía de gañar cartos dende o primeiro día. Por outra banda, o Banco Popular obtería con case total probabilidade máis fondos vendendo separadamente ambas as entidades. E se para mercar o Popular só contan os grandes bancos estatais, para mercar o Pastor o abano poderíase abrir á banca e fondos internacionais e aos propios capitais galegos.
E velaí a grande oportunidade que se podería abrir: que capitais galegos poidan adquirir o Pastor. A rendibilidade económica da operación estaría garantida, á vista do valor da rede e da marca, mentres que o posíbel valor de adquisición podería abanear entre 200 e 300 millóns de euros, segundo fontes profesionais bancarias. É dicir, un valor para nada desaquelado. Xa que logo, cómpre que a Xunta lidere dende a discreción as actuacións necesarias para aproveitar esta oportunidade histórica.

Feijóo e o paradoxo galego

Despois de seis anos e oito meses (oitenta meses!) de goberno Feijóo Galicia é máis pobre e máis dependente no económico e absolutamente irrelevante no político. Nestas circunstancias, o paradoxo é o relativo prestixio do que desfruta o presidente Feijóo, nomeadamente no Madrid político e mediático, consolidándose como número un das posíbeis opcións de remuda para Rajoy como líder estatal.
Vaites paradoxo! Núñez Feijóo prometeu que a fusión entre Caixa Galicia e Caixanova constituiría unha entidade líder e solvente. Prometeu que a venda a Pemex do 51% de Hijos de J. Barreras era o comezo dunha potente reactivación do sector naval galego. Arestora non hai un só pedido no naval da ría de Vigo mentres vimos como se liquidaba en grande medida o subsector financeiro galego (a absorción do Pastor polo Popular colleu ao presidente en Málaga) durante o seu longo mandato. A ruptura das regras de xogo anulando o concurso eólico determinou a ruína deste sector económico, antes grande xerador de emprego e tecnoloxía.
Non houbo un relato para construír empresa nin para construír País, primando unha xestión ineficiente propia dunha grande Deputación. Manifestouse unha obsesión por ser os campións do equilibrio de contas recurtando a calidade asistencial da nosa sanidade e os servizos sociais, deixando así milleiros sen o paraugas da Risga e das prestacións por dependencia. Mentres, desaproveitouse a oportunidade de planificar o territorio e a mobilidade, de coordinar o sistema aeroportuario galego, de pór as ferramentas para converter os nosos portos nunha grande ferramenta de captación de investimento exterior e de xeración de oportunidades de negocio.
Non hai marca Galicia, malia o grande prestixio internacional dos nosos produtos e de varias das nosas empresas. Non existe unha política exterior no pequeno país europeo que potencialmente ten máis introdutores e embaixadores por Europa e polo mundo. Galicia voltou ser exportadora de man de obra, agora unha xuventude abondo estudada que, marchando, descapitaliza o País e manca as nosas posibilidades de reaxir.
Como é posíbel este paradoxo? Como é posíbel que sigamos a mercar o relato das excelencias de Núñez Feijóo que venden dende Madrid?

Cartas catalanas (III): La banca reacciona cuando los independentistas están en el 50% en las encuestas

Los seis grandes bancos españoles (BBVA, Santander, Bankia, Popular, Caixabank y Sabadell) han entrado en campaña en Catalunya al reclamar respeto por el orden constitucional. En este sentido han ido más allá del Cercle de Economía (del que Oliu, presidente del Sabadell es vicepresidente) ya que éste, al menos, requirió en su llamamiento una negociación bilateral que reconociese la singularidad catalana. Este manifiesto no puede menos que recordar el efectuado días antes del referéndum escocés (que cumple ahora un año) cuando Royal Bank of Scotland y el Bank of Scotland amenazaron con trasladar su sede a Londres si triunfaba el YES.
Es evidente la conexión de este posicionamiento con los resultados de la reciente encuesta de El Confidencial, que apunta a que las CUP y Junts pel Sí sumarían el 50% de votos y un mínimo de 73-74 escaños (la mayoría absoluta está en 68) en el Parlamento catalán. Una encuesta que refleja también el desplome del PSC, el fuerte aumento de Ciutadans, la relativa contención en el desplome del PP y unos resultados muy discretos para la coalición de Podem, ICV y Esquerra Unida i Alternativa.
Falta por ver si esta llamada consigue el efecto que otras similares obtuvieron en Escocia. Donde, por cierto, las encuestas apuntan a que los resultados del referéndum realizado hace justo un año se invertirían. En números redondos, el 55% del NO sería ahora el porcentaje del YES y viceversa. Y es que las promesas de los líderes de los partidos estatales británicos para incrementar sustancialmente la autonomía escocesa si ganaba el voto negativo han quedado archivadas por la victoria por mayoría absoluta de Cameron el pasado mayo. Y la ciudadanía tiene más memoria de la que creen algunos políticos.

Feijoo agravou a recesión

A depresión económica que sofre Galicia ten dimensión europea e veu determinada, en moi grande medida, polas dúbidas, inacción ou manifestos erros tanto das Institucións da Unión Europea como dos Gobernos Zapatero e Rajoy. Culpar o Goberno Feijóo sería, xa que logo, inxusto.
Mais é evidente que Feijóo adoptou dende a primavera do 2009 unha liña de goberno marcada pola obsesión da austeridade, da consolidación orzamentaria. E ocorría na altura que a economía galega e, nomeadamente, algúns dos sectores consolidados ou emerxentes (enerxías renovábeis, tecnoloxías da información e comunicación, industrias audiovisuais e culturais, automóbil) precisaban de selectivas políticas de fomento e innovación que foron practicamente arquivadas (agás parcialmente as do automóbil) coa chegada de Feijóo a Monte Pío. Outros sectores (naval, mar-industria, agrogandeiro, monte-industria) padecían o desleixo histórico do Goberno español cara eles, polo que precisaban dun acompañamento continuo do Goberno galego e dunha acción exterior decidida de promoción, que tampouco existiu, agás no que atinxe ás xestións mexicanas -aínda sen froito coñecido-.
A Xunta liquidou de feito á súa ferramenta financeira, o IGAPE, mentres asistía pasivamente á venda do Pastor ao Popular e ulterior dilución da Fundación Barrié no seo deste e á venda do Gallego ao Sabadell. E non foi quen a acadar do Goberno Rajoy igual trato para NCG Banco e Bankia, malia partillaren a entidade galega o carácter sistémico desta.
Das resultas deste proceso, o Goberno Feijóo agravou a nosa recesión: na construción naval pasamos, dende 2010, de representarmos o 50% da produción estatal a só o 24%, os nosos subsectores de enerxías renovábeis, TICs e industrias audiovisuais e culturais enfrontaron o peche ou deslocalización, o investimento en I+D+I baixou a niveis de 1993, sen que os sectores agrogandeiro, forestal e monte-industria coñecesen medida eficaz ningunha nestes anos.
Feijóo aínda pode mudar un chisco este proceso se mantén Novagalicia como oferta autónoma de banca minorista para pemes e crea un instrumento financeiro público para Banca corporativa de empresas de certa dimensión. Porén, semella que para o primeiro fáltalle o poder e para o segundo a vontade.

Os abusos da banca

Nos últimos días os tres xigantes da banca española (BBVA, Santander e Caixa Bank) coincidiron en desacreditar a opción do Fondo Gugengheim para a adquisición de Nova Galicia Banco polo seu suposto carácter especulativo, cando o certo é que constitúe a única oferta viábel para salvar o emprego, a marca e unha oferta propia de servizos financeiros que limite os terríbeis efectos do oligopolio bancario. De todos os xeitos, resulta chocante esa crítica cando os propios BBVA e Santander son propiedade na súa maioría de Fondos e investidores internacionais.
A fachenda destes xigantes bancarios contrasta coa realidade, na que a banca privada española non cumpre coa súa función social e económica. Reciben do Banco Central Europeo (BCE) a baixo custo inxentes cantidades de recursos que logo prestan caro ao sector público e desatenden totalmente a demanda de crédito das pequenas e medianas empresas, nomeadamente de desconto de bo papel comercial. Demanda de crédito que constitúe a razón última das achegas do BCE. Malia que xa non vendan preferentes seguen a presionar ao seu persoal para que comercialice entre a xente común renda variábel e outros produtos pensados para investidores e non para minoristas. E obrigan aos seus empregados a traballar longas xornadas de tarde sen lles pagar por elas.
As recentes absorcións saldáronse coa perda de centos de postos de traballo, moitos deles ben cualificados e remunerados. Nomeadamente significativos foron os danos xerados pola absorción do Pastor polo Popular, tanto para os clientes galegos como para os empregados. Mais tamén a absorción do Banesto polo Santander produciu un sensíbel recorte do emprego.
A concentración bancaria exclúe dos servizos financeiros a milleiros de familias e pemes galegas. Velaí a necesidade de que a oferta de NCG Banco siga a existir independentemente dos outros operadores bancarios. E a conveniencia de garantirmos un instrumento financeiro da Xunta pensado para a mediana empresa galega, á que a banca privada española cada vez exclúe máis ou lle presta máis caro. Un Instituto Galego de Finanzas que absorbese Xesgalicia e ao inoperante IGAPE actual e que actuase no ámbito da banca corporativa.
Hoxendía a banca privada española no cumpre coa súa función económica e social. Polo menos na Galicia.

NCG, unha poxa pouco transparente

NCG Banco foi saneada con cartos públicos, polo que é de estrita xustiza e sentido común que o proceso de concorrencia competitiva que remate coa súa venda se desenvolva con absolutas garantías de obxectividade e transparencia. Mais este proceso desenvólvese cun obscurantismo impropio dunha sociedade civilizada e democrática.
A misteriosa xuntanza do mércores de Fainé co presidente Feijóo ou os comentarios de bar de altos executivos de La Caixa dando por feita a venda amosan que este non é un proceso obxectivo e que existen intereses políticos a prol da integración de Nova Galicia en Caixa Bank. Unha integración que repenicaría –con certas matizacións derivadas da orixe catalá e social de La Caixa e da súa distinta cultura corporativa– o modelo de total absorción empregado co Pastor polo Popular.
Mais esta falla de transparencia non só atinxe ao desenvolvemento do proceso, senón á propia xénese do mesmo. Dacordo coa normativa da Unión Europea, NCG tiña até fins do 2017 para se someter á poxa pública. Semella evidente que o valor do Banco nesa altura sería moi superior e, xa que logo, achegaría moitos máis cartos ao sector público polo seu alleamento. O que fai evidente a existencia de intereses de determinados grupos banqueiros españois para adiantar esta temperá subhasta.
É verdade, tamén, que Nova Galicia precisa dunha dirección forte e non condicionada á política de curto alcance do seu socio maioritario, o FROB, que interfire día si e día tamén en non poucas das decisións da equipa que preside Castellano.
Velaí que, neste contexto, sería difícil pensar noutros catro anos de inmisión política madrileña na vida cotián do Banco galego. De todos os xeitos, a existencia de rede propia na Galicia dos tres grandes bancos estatais prognostica a perda dun milleiro de empregos e a desaparición da entidade, como estrutura de seu, e da marca “Nova Galicia” se o adxudicatario é calquera deses tres xigantes españois. E isto será así en todo caso, calquera que for a caste das promesas que besbexen á orella dos nosos politicos.

Oligopolio bancario

Non é este o lugar para axuizarmos a xestión da equipa reitora de Pescanova. Mais, por deficiente que esta for, semella que a multinacional galega está a sofrer as resultas da deconstrución financeira deste País, que se levou por diante a independencia do Pastor e a solvencia das nosas caixas. O conto de Pescanova e a realidade do esfarelamento do noso subsistema financeiro apréndenos que só podemos manter as empresas que somos quen a financiar.
E, canda este baño de realidade, enfrontámonos nas nosas cidades, nomeadamente n´A Coruña, co feito da liquidación da meirande parte da estrutura de servizos centrais das nosas entidades financeiras. E co feito do inexorábel avance, a velocidade de cruceiro en só catro anos, cara a irrelevancia financeira deste País e cara a concentración da oferta crediticia española en cinco ou seis entidades, desaparecendo as restantes, mentres que as pemes alemás contan co privilexiado e abondoso financiamento das caixas de aforro de cadanseu länder. Porque Alemaña non creu na receita de concentración bancaria que pariron ZP e Rajoy.
Rolamos, pois, cara a exclusión financeira das empresas galegas. Porque mentres Caixabank e Kutxabank garantirán o financiamento das iniciativas empresariais catalás e vascas, Popular, Santander, BBVA e outros dirixirán a billa do seu crédito ao rego das xoias da coroa do Ibex 35 e demáis sectores regulados que compoñen o capitalismo castizo do BOE. Xa que logo, a economía produtiva galega non terá interlocutor bancario en Vigo, Compostela ou A Coruña.
Velaí a importancia de tronzar as estratexias que poñan Novagalicia Banco baixo o paraugas de Bankia, canda, en menor medida, do éxito da nova andaina do Etcheverría, da Caixa Rural Galega e da eventual integración do Banco Gallego nun grupo catalán ou portugués que respecte a vocación galega desta entidade.
Sen prexuizo de que a Xunta non dubide en propiciar unha Banca Pública galega, de cumprir a mesma. Porque se a banca privada non fornece de crédito ás empresas terá que facelo a banca pública.