Luís Villares lexitima o seu liderado

O plenario de En Marea (o seu máximo órgano decisorio) aprobou con maioría absoluta todas as propostas políticas e organizativas de Luís Villares e da dirección nacional, rexeitando as emendas todas dos críticos. Luís Villares seguirá a desenvolver o liderado orgánico canda o parlamentario e as expresións políticas parlamentarias da organización, quer en Compostela, quer en Madrid, haberán de sintonizar no próximo futuro coa dirección nacional que lidera o lugués, tendo en conta a proximidade das vindeiras eleccións locais.
Certo é que só participou o 23% do censo inscrito. Mais certo é, tamén, que os proxectos políticos en democracia defínense dende a participación e non dende a abstención. Ademais, sería un erro grave de percepción por parte dos críticos sumar a meirande parte dos abstencionistas ás súas contas, cando en grande medida han de se sumar á desafección xerada polo continuo balbordo orgánico. A xente quere solucións sociais e políticas prácticas, imaxinativas e participativas para a súa vida cotiá e a dos seus e non batallas continuamente retransmitidas vía media e redes sociais.
Ninguén pode negar, porén, que o agora empoderado voceiro e a dirección nacional mareante teñen que soldar unha fractura interna evidente, tanto facendo medrar a maré galega cara a novos sectores das maiorías sociais canto recuperando moita da disidencia. Mais, para sermos obxectivos, cómpre recoñecerlle aos máis achegados á dirección que nos últimos meses foron continuos os esforzos por acadar a integración política e orgánica desta disidencia. Falta agora saber se os diverxentes queren maximizar esta fractura. Semella que a inminencia da axenda local impedirá unha ruptura e que os alcaldes da Coruña e Compostela afondarán tamén na liña de concordia e unidade, única posíbel para se presentar perante cadanseus electores á volta de pouco máis de vinte meses.
Gañou tamén a autonomía da Maré galega fronte ás propostas máis ou menos implícitas de xogaren a ser franquicia de Unidos Podemos. Unha decisión estratéxica que lle permitirá xogar aos de Villares todas as vantaxes da centralidade do mapa político galego, afondando na cooperación política co novo PSdeG e BNG e manténdose, polo menos en parte, indemnes do abaneo –senón mareira ou forte mareira- que se anuncia no mundo podemita para as vindeiras locais.

O PP, contra dos intereses galegos

Tempos houbo nos que determinados sectores do PPdeG adoptaron un discurso autonomista e até certa praxe de defensa dalgúns intereses do País. Tempos nos que Xosé Cuíña exercía a secretaría xeral do PPdeG “na fronteira da autodeterminación”. Este PP comezou a recuar despois da derrota deste sector na crise do Prestige para seguir coa derrota de Barreiro fronte a Feijóo no Congreso do 2006, o rexeitamento deste á aprobación dun novo Estatuto no 2007 ou a guerra lingüística da campaña do 2009.
Hoxe o PPdeG é unha sucursal do PP español (probabelmente coa excepción do PP ourensán), comezando polo seu indiscutíbel líder, moito máis próximo a facer política unionista por Madrid ou Catalunya ca a defender os intereses galegos. Velaquí algúns exemplos. A AP-9, que é o noso principal eixo de comunicación viaria, continúa sen ser transferido e aturamos as máis altas peaxes do Estado, mentres as cidades castelás e andaluzas conectan entre si por autovía gratuíta. O orzamento de investimentos estatais diminuíu do 2016 ao 2017 un 32% (de 1350 M€ a pouco máis de 900 M€). Os nosos concellos perden case 500M€ ao ano por recibir só o 3% dos fondos. Pagamos a enerxía eléctrica máis cara malia ser un país produtor que sofre o custo ambiental desta produción. Os nosos portos e aeroportos, clave do noso progreso económico, seguen a ser xestionados dende a máis centralista ineficiencia.
Ou sexa, que Galicia fixo moi mal negocio dándolle a Feijóo unha maioría absoluta impensábel arestora en todo o Estado. E que este voto serviu para afortalar os intereses doutros territorios. Como facemos moi mal negocio sempre que pomos os nosos intereses por baixo duns intereses xerais do Estado que nunca poden coincidir cos nosos, porque só atinximos o 5% do PIB e o 5,5% da poboación estatais e os sectores economicamente estratéxicos para nós son secundarios para España.

A arrincadeira: Erdogan oprime os curdos
Ana Miranda, representante do BNG no Parlamento Europeo, contounos en tempo real como Erdogan amañaba un referéndum constitucional sen garantías, impedíndolle á poboación curda o exercicio dos seus dereitos. A Unión Europea habería rachar a entente con Turquía para o acollemento de refuxiados, ao amosar nidiamente que non é, de xeito ningún, un espazo seguro para eles.

Pór sentido común na Marea Galega

Ao elixir Luís Villares portavoz o Consello das Mareas (máximo órgano entre Congresos de En Marea) adoptou a única decisión compatíbel coa lóxica política e o sentido común. Villares é independente, como o 80% dos adheridos a En Marea e, xa que logo, transcende dos partidos fundadores da primitiva coalición electoral (Anova, EU e Podemos) e representa as ideas de substantividade e independencia da Marea galega, así como o alargamento do seu espazo político. Para máis, se BNG, PP, como tamén ERC, Compromís ou Els Comuns, contan con liderados claros, a pluralidade de referentes no caso de En Marea sería pouco comprensíbel e nada operativa.
A decisión, ademais, é substancialmente demócrática. E non só por contar cunha ampla maioría absoluta no máximo órgano intercongresual senón porque o Plenario de En Marea (órgano soberano equivalente ao congreso) tense pronunciado moi maioritariamente por afondar na institucionalización e vertebración dunha organización galega de seu, totalmente independente dos partidos que concorreron na súa fundación. Ademais, este mesmo Plenario rexeitara en proporción de 10 a 1 a adopción dunha normativa de incompatibilidades que lle impedise a Villares, como voceiro parlamentario, participar na súa gobernanza orgánica.
En Marea enfronta a necesidade de visibilizar o seu discurso (tamén en Madrid onde hoxe está case totalmente agachada por Unidos Podemos), espallar e afortalar a organización, dotándoa de urdime orgánica territorial e sectorial e alargar a súa base social e electoral, captando parte substancial dos votos do PSdeG, hoxe en estado de dilución. Nada disto se pode acadar sen un liderado claro, como o que exerce Xulio Ferreiro no ámbito da cidade d’A Coruña.
Os espazos de unidade cidadá, como En Marea, constrúense sobre programas de mínimo común denominador, orientados á maioría social e á resolución dos problemas da xente e tendentes a ocupar a centralidade. Os radicalismos verbais cara á galería poden motivar algúns convencidos, pero afastan ás ducias de milleiros que deciden as eleccións, posibilitando pór en funcionamento medidas que transformen a realidade, que é para o que serve a política. Semella que Villares o ten claro.

O futuro do BNG

Pecha hoxe o BNG a súa xeira congresual, sinalada polo consenso e a remuda xeracional. Ninguén discute o liderado de Ana Pontón, despois do seu sinalado contributo a tronzar os malos agoiros existentes antes das eleccións nacionais deste outono. Ninguén cuestiona a candidatura de consenso que tenta xuntar experiencia e xuventude e onde coexisten aperturistas da UPG -Rubén Cela ou a propia Ana Pontón- canda independentes antigas colaboradoras de Camilo Nogueira, como Ana Miranda, xunto con representantes da liña máis ortodoxa da UPG tradicionalmente hexemónica, como Bieito Lobeira ou Néstor Rego.
Claro é que esta paz interna non só vén alicerzada no relativo éxito electoral do outono, senón tamén nas continuas baixas sofridas pola fronte dende a Asemblea de Amio no 2012 (a última, a de Xavier Vence), maioritariamente derivadas cara En Marea. É dicir, a nova dirección ha ser consciente da perda relativa sofrida dende 2012 (en realidade dende 2009) polo BNG, malia que semelle, quizais con bo criterio, que priorice a politización no nacionalismo das novas xeracións á recuperación das sucesivas perdas numéricas.
A teimuda realidade é que nin En Marea poderá dar cabo do BNG nin a fronte nacionalista cubrir o espazo que comeza a encher a forza mareante. Ninguén dubida que son forzas que compiten parcialmente entre si por espazos políticos semellantes, mais os problemas reais da cidadanía priorizarán a cooperación entre as dúas, moito máis na actual conxuntura na que o PSdeG e o PSOE teiman por se diluír na inutilidade política. Neste senso, acertan os grupos locais do BNG ao minimizar as súas diferenzas cos alcaldes mareantes e apoiar no esencial as súas políticas. Porque semella que no BNG está todo o mundo dacordo en non asumir estratexias de alianza con Podemos, o que podería ser admisíbel. Mais o que resultaría de todo inconveniente sería transladar esta antítese a unha forza plural e nacional, como á En Marea, na que a liña oficialista podemita de Carmen Santos ten tan limitada influencia.
Nestes tempos de dilución socialista, a cooperación entre BNG e En Marea constitúe a única alternativa de goberno, no medio prazo, á maioría absoluta do PP.

O Alvia e o bipartidismo unionista

A abstención do PSOE vén de impedir que o Parlamento galego crease unha Comisión para a investigación do sinistro do Alvia en Angrois, no que morreron 81 persoas. Precisábanse regulamentariamente un 40 % de deputados (29) e só se acadaron os 20 favorábeis de En Marea e BNG.
PP e PSOE, o bipartidismo unionista, sempre quixeron agachar a verdade do caso Alvia. Tanto polos intereses do lobby construtor do AVE español (que arriscaba un importantísimo contrato na Arabia) canto pola emenda á totalidade á xestión dos ministros de Fomento José Blanco (PSOE) e Ana Pastor (PP), que puxeron en marcha e mantiveron a liña Ourense-Compostela sen dotala do sistema europeo ERTMS, presente en todas as liñas do AVE español. Un sistema seguro que prevé os accidentes causados por despistes do maquinista.
Feijóo criticou, poucos días despois do accidente, o dano que as críticas e pescudas podían xerarlle ao AVE español como marca e negocio. Rueda parou dende a Consellaría de Xustiza o nomeamento dos peritos independentes Hugo Ramos e Alfredo Matesanz para impor funcionarios da Xunta absolutamente incompetentes para un traballo desta caste, como Lamela e Carballeira. Ana Pastor amañou unha Comisión de Investigación (CIAF), que culpou só ao maquinista. As conclusións desta CIAF foron duramente criticadas pola Axencia Ferroviaria Europea pola súa parcialidade e falla de independencia. Mentres, altos dirixentes do PSOE estatal dicían en público que “el accidente de Santiago fue culpa de un maquinista y no hay nada que investigar”.
PP e PSOE definiron un AVE para todo o Estado e aplicaron na Galicia unha versión devaluada, con curvas perigosísimas como a d’A Grandeira e na que non se garantía a seguranza a medio do sistema de reforzo ERTMS. Mais a reapertura do caso xudicial pola Sección compostelá da Audiencia e o ditame da Axencia ferroviaria europea pode modular no futuro a teimosía do bipartidismo unionista por agachar os gravísimos erros da xestión do ADIF baixo os seus Ministros. Porque a maioría da cidadanía sabe que se lle agachou a posibilidade de coñecer a verdade, culpando de todo ao maquinista.

A culpa é do Bipartito

A hemeroteca é teimuda. Cun só click somos quen de lembrar as culpas que Feijóo e outros altos cargos do seu Goberno lle foron botando ao Bipartito en relación coa emisión de preferentes polas Caixas, a creba das propias Caixas, os recortes sociais, a privatización na xestión do novo Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo e mesmo a diminución cuantitativa dos galegofalantes! Se alguén dubida que o comprobe vía google e verá que nin minto nin esaxero.
O noso Presidente ten unha grande capacidade para lle botar a culpa aos demais. E, malia que aínda use nalgunha ocasión illada da apelación aos males do Bipartito, agora os principais destinatarios son os partidos da oposición, nomeadamente o BNG e ese ente, seica misterioso e sempre maléfico, ao que bautizou como “as Mareas de Podemos”. Noutras ocasións os destinatarios son colectivos concretos: médicos, funcionarios, mariscadores, concellos ou agricultores da pataca. Quer por problemas competenciais, quer por insuficiencia de cartos, a culpa sempre é dos demais, incluídos moitas veces os propios cidadáns. “Eu non teño, eu non podo, non é cousa miña…”.
Iso si, sempre hai tempo para as cousas verdadeiramente importantes: andar polas radios e TV de Madrid pregoando as excelencias do unionismo e amañar os problemas doutrinais e organizativos do PP estatal. A ofensiva mediática a respecto do novo Goberno estatal e o propio Congreso do PP proxectounos a idea dun Feijóo omnipresente e influínte, marcando a axenda do PP e do Goberno estatais.
Mais a propaganda non habería agachar a realidade. Non hai prazos para o AVE, fronte aos sucesivos Ministros de Fomento que insultaron a nosa intelixencia. Os nosos portos perden os fondos europeos para conectalos ferroviariamente por Europa porque Fomento aposta polo eixo de mercadorías Porto-Lisboa- Castela León-Euskadi-Francia. No financiamento local perdemos 500 M€/ano (182 €/galego) sobre o que nos cómpre por poboación. Pagamos máis pola enerxía que producimos con alto custo ambiental e Fomento –outra vez Fomento– despreza a unánime reivindicación nacional a prol da transferencia da autoestrada AP-9, que é o eixo vertebrador para o 70 % da nosa poboación.
É moito pedir un Goberno que mire polo País no canto de lle botar a culpa aos demais?

Gobernarmos as estradas

Hai dúas competencias que son fulcrais no artellamento do autogoberno galego, porque resolverían moitos problemas e mellorarían o noso benestar: a competencia sobre a AP-9 (a autoestrada do Atlántico) e máis a xestión do tránsito nas nosas vías interurbanas, hoxe nas mans da DXT estatal.
A Garda Civil de Tráfico impón 147 multas por 1.000 habitantes no noso país, mentres que a media nos outros 13 territorios que xestiona (todos menos Navarra, Euskadi e Catalunya, nos que teñen transferidas as competencias e nos que actúa cadansúa policía autonómica) é de 85. É dicir, poñen 170.000 multas máis. Un lote de cartos que perdemos os galegos. Porque Galicia ten unha poboación espallada que precisa moito máis do transporte privado, tendo en conta a nosa carencia de servizos ferroviarios de proximidade.
No 2008 o vicepresidente Anxo Quintana (BNG) foi quen de artellar unha coalición nacional unánime co PP e PSOE no Parlamento de Galicia para acadar a transferencia das competencias de tránsito. En setembro do 2010 a pulsión unionista de Pepe Blanco, consentida por ZP e pola abstención do PP, rexeitaba no Congreso de Madrid a proposición galega, coa indigna abstención do PP. Pedro Puy (PPdeG) e Xaquín F. Leiceaga (PSOE) non podían aturar a vergoña.
Precisamos dun sistema de regulación do tránsito que mire cara a nosa seguranza vial e non á recadación da DXT e do Goberno do Estado. E, tamén, dunha xestión galega da AP-9, orientada a liberalizar a peaxe na vía máis importante da nosa nación. Para máis, o normal sería, ao tempo, transferirmos a xestión do mantemento das estradas estatais. Cómpre transferir á Xunta, por nidias razóns de economía e operatividade, todos os kms de estradas que absurdamente aínda fican na xestión dun lonxano, incompetente e inoperante Ministerio de Fomento.
Velaí a necesidade desta transferencia. E para xestionármola contamos coa mellor policía territorial de Tránsito, os gardas civís, pero a estrutura xerárquica e militar da Garda Civil faina impracticábel para esta función. Porén, as bases legais do Estatuto e da Lei de Policía galega fan posíbel a xestión galega das estradas.
Claro é que esta legalidade sería unha realidade se o presidente Feijóo e o vice Rueda actuasen na defensa dos intereses galegos e non desenvolvesen a meritoriaxe unionista que desenvolven día a día.

Centrarse no importante

En Marea obtivo o segundo posto nas eleccións nacionais do último setembro, con case o 20% dos votos emitidos e sobardando ao PSdeG. O seu candidato, Luís Villares, non tiña experiencia política previa, mais foi quen de abrir bos camiños e expectativas nun proceso marcado de saída pola grande vantaxe en termos de coñecemento social, presenza mediática e experiencia no regate curto de Núñez Feijóo.
En Marea elixe esta fin de semana o seu máximo órgano entre congresos, aínda dubidando entre construíir unha organización política única de adscrición individual e cun liderado claro ou elixir un consello das mareas con varios voceiros que sirva de mero enlace entre unha estrutura coaligativa das distintas organizacións locais, independentes e os partidos Anova, Podemos e EU. Semella, pois, que algúns sectores dubidan e mesmo queren parar o proceso lóxico dos acontecementos, pois que a decisión fundacional de Vigo, este verán, foi nidia no senso de construir unha organización única, de inequívoca base e obediencia galega.
Quizais o problema fundamental nesta andaina sexa o de clarificar as relacións de En Marea coa coalición estatal de Podemos e EU. Semella que a maioría dos mareantes e, dende logo, das súas bases electorais, están pola independencia da organización galega e a colaboración con Unidos Podemos dende os acordos programáticos comúns e non dende a subordinación. Isto habería ter o seu corolario nos cadros de Podemos e EU: ou se está no proxecto estatal ou se está no proxecto galego.
A implosión do PSdeG abre un grande oco á acción política de En Marea e do BNG. Mais, no caso dos mareantes, precisan no camiño construír organización dende os elementos territorial e sectorial, garantir a súa absoluta independencia do complexo Podemos-IU e visibilizar o nidio liderado orgánico e institucional de Luís Villares. Dende eses alicerces poderían consolidarse como referente da oposición galeguista e progresista e marcar tendencia nunha acción concertada co BNG, que precisan máis ca ninguén os gobernos locais progresistas.
Sen eses mínimos, En Marea sofrirá as consecuencias da indefinición. E iso pasará factura en termos electorais. E, ao mellor, súpeta.

Camilo Nogueira

Na recente homenaxe nacional a Camilo Nogueira concorreron todas as forzas políticas e sindicais e unha representación moi plural da sociedade galega. Recoñecéuselle así o seu intensivo traballo, a súa honradez, o seu carácter dialogante e máis a súa teimosía nunha idea cívica, leiga e europea do galeguismo, do patriotismo.
O primeiro acerto de Camilo foi o de albiscar que a autonomía era irreversíbel. Que o Parlamento non era de papel, senón unha realidade que ía influír moito na vida da xente e un ponto de partida cara un auténtico autogoberno. E que cumpría dotar á autonomía dun capital simbólico e normativo que permitise o recoñecemento das Institucións galegas como Poderes lexislativo e executivo dun País e non como unha Mancomunidade de Deputacións. Camilo foi aquí fulcral.
O segundo acerto foi o de reivindicar a europeidade de Galicia e a unidade europea como alicerce do galeguismo. O europeísmo estivera sempre no ADN do galeguismo, até a fundación e primeira evolución da UPG, que procurou os referentes nas loitas anticolonización do Terceiro Mundo. Camilo racha con esta importante tendencia do galeguismo da transición e reivindica o europeísmo de Castelao, Plácido Castro ou Lois Tobío. Para alén disto, demostra que a Citroën non é a multinacional inimiga, senón a principal industria deste País e un dos elementos vertebradores da nosa primeira área urbana. Como tamén reivindica Inditex como fenómeno empresarial nomeadamente positivo, sen o que non se entende a actualidade da nosa segunda área urbana. A foto de Camilo Nogueira, Xosé Manuel Beiras, Amancio Ortega e José María Castellano na sede central de Inditex (abril 2001) constitúe un referente da normalización do galeguismo que arestora semella non ser do gosto de bastantes.
O BNG acertou recuperando Camilo para a política institucional no 1997, demostrando que o galeguismo gaña cando é central, xeneroso e inclusivo. Como eurodeputado, facendo uso do galego internacional, exemplificou a forza potencial da Galicia na lusofonía, sen se malmeter en leas normativas estériles. E reivindicou eficazmente na Eurocámara a identidade e os intereses deste pequeno país europeo.
Camilo é dos imprescindíbeis.

Gañou a vella España

A decisión maioritaria (59 vs 41%) do máximo órgano estatal entre Congresos do PSOE acordando a abstención do seu Grupo Parlamentario para permitir a investidura de Rajoy na segunda votación anuncia a implosión e fragmentación do vello partido socialista, cando non a súa pasokización até a irrelevancia.
O PSOE non quixo escoitar ao conxunto da súa afiliación nin á maioría dos seus electores, claramente enfrontados coa política de Rajoy, deconstrutiva das liberdades e dos servizos públicos e tolerante cunha corrupción que aniñou en moitas das estruturas do PP. Asemade, grande parte do seu electorado galego, catalán, vasco, navarro, valenciano ou balear rexeita as políticas recentralizadoras e o inmobilismo territorial do PP.
Gañaron os sectores do PSOE máis vencellados ao inmobilismo arredor do esgotado modelo da transición e á vella España. Os que defenden as portas xiratorias para que os seus se lucren nas empresas de distribución eléctrica e do complexo construtor-concesional que manexan as grandes decisións do Madrid político, financiero e mediático. E os que lle mercan o casposo modelo territorial ao PP. Non por acaso, gañaron polo seu dominio nos territorios do Sur onde reproduciron circuítos caciquís de xestión. Na Andalucía, Susana Díaz partilla con Rajoy o mesmo interese en que se dilúan as investigacións e axuizamentos da corrupción que a cerca. Este común interese explica moitas cousas.
É o trunfo da vella España a respecto da España que podía abrollar, dunha España do século XXI que reivindique as políticas inclusivas socialdemócratas (verdadeiramente socialdemócratas) e a súa convivencia plurinacional. Velaí que o Estado español fique hoxe máis preto de remanecer indefinidamente bloqueado en acadar o cambio nas políticas, nas gobernanzas e no modelo territorial que precisa. Isto será malo para todos e, dende logo, daralle pulo aos territorios que aborden a súa vida á marxe dun sistema caduco e esgotado.
A implosión socialista chegou tamén a Galicia e iso obriga a En Marea e, seguramente, ao BNG para desenvolver propostas que poidan acoller as sensibilidades tradicionalmente vencelladas ao PSdeG. Claro é que isto precisará sentidiño, concordia e integración. Todo o contrario, por certo, do que está a facer Pablo Iglesias.