Presos para toda a vida

Foille abonda ao PP a súa maioría absoluta para introducir en marzo de 2015 a prisión permanente revisábel (PPR), que permite condenar ao cárcere por tempo indefinido aos que cometen delictos de asasinato no seo de organizacións criminais, asasinatos múltiples ou en serie, homicidio do Xefe do Estado, do seu sucesor ou de Xefes do Estado estranxeiros, xenocidio ou semellantes, asasinato de menores de 16 anos ou persoas especialmente vulnerábeis e indefensas e calquera asasinato precedido de agresión sexual. A permanencia no cárcere revisaríase cada dous anos logo de se facer 25 anos de cumprimento (cando o feito puníbel consista nunha morte) ou aos 35, cando sexan dúas ou máis.
Este último outubro o PNV propuxo, e a maioría do Congreso aprobou, unha proposición de lei orgánica, arestora en trámite, que derrogaría a PPR, coa oposición do PP e a abstención de C´s. Ducias de milleiros de cidadáns apoian o seu mantemento a requirimento de Rocío Viéitez, nai das nenas de Moraña asasinadas polo seu pai (primeiro condenado á PPR). A iniciativa de Rocío Viéitez é lóxica e demostra lucidez, ausencia de ánimo de vinganza e sentido cívico.
Mais a política criminal non pode atender só as lexítimas demandas das vítimas. Porque a indeterminación da duración da PPR atenta contra o principio de legalidade. E porque a propia pena vulnera os principios constitucionais de reinserción e resocialización, propios dos sistemas penais democráticos, ao enfrontar os condenados, na maioría dos casos, a unha pena efectiva a perpetuidade.
O certo é que o Estado español conta cun dos sistemas penais máis ríxidos da Europa, que ten xerado altos níveis de superpoboación penitenciaria. As penas son longas (un duplo asasinato cumprirá normalmente 30 e 40 se son actos de terrorismo ou criminalidade organizada) e non admiten redención. Son excepcionais os casos de cumprimento efectivo inferior aos ¾ da pena imposta. E, malia o horror de casos como os de Moraña ou Rianxo, non somos unha sociedade onde existan altos níveis de criminalidade nin estes empeoraron nos 23 anos de vixencia do Código Penal da democracia.
Se é permanente non é revisábel. Se é revisábel non é permanente. A PPR é un xeito de branquear semanticamente o que non é senón cárcere a perpetuidade.

Arredarnos do dependentismo

Hai dúas semanas escrebíamos nestas páxinas que o 2 de outubro principiará un proceso substancial de reforma constitucional do Estado e que Núñez Feijóo aposta polo dependentismo a respecto de Rajoy e Madrid para faceren deste país unha Rioxa ou Murcia un pouco máis grande.
O lehendakari Urkullu vén de anunciar este fin de ciclo e coida chegado o intre de construír un Estado confederal que recoñeza o dereito a decidir das nacións galega, catalá e vasca. Cando moitas acreditaban que o PNV sería o apoio do PP até o remate da lexislatura asistimos á confirmación dende Euskadi de que o proceso catalán moveu de xeito irreversíbel os marcos.
Que lle convén a Galicia? Dende logo non ser coma a Rioxa ou Murcia. Non lle convén o dependentismo, porque só achega pouco máis do 5% ao PIB e á poboación do Estado e porque as nosas bases económicas non son relevantes para este mesmo Estado. Ser un de tantos (o dependentismo) afonda na nosa subordinación económica, cultural e social. Cómpre, pois, arredarmos do dependentismo.
Mais Núñez Feijóo (que disque non recuncará nin seguirá carreira en Madrid) quitou hai un ano a única maioría absoluta do Estado e no ámbito do PPdeG non se move unha palla. Xa que logo, só poden tecer un relato as forzas políticas e sociais que acrediten nun proxecto de País distinto. Un relato para a sociedade galega que nos permita partillar o proceso que vai vir si ou si.
Velaí a necesidade urxente dunha unidade de acción de En Marea e BNG que tenda a mAn ao novo PSdeG (á marxe da desubicación da Executiva federal do PSOE) e ao mundo do galeguismo centrista e independente, que tenta arestora vertebrar Compromiso. Tamén á sociedade máis dinámica e aos axentes empresariais, que son os primeiros prexudicados da política económica dependentista do PP, como demostraron a revogación do concurso eólico, a liquidación das Caixas ou os efectos na recesión da falla dunha Banca Pública Galega que apostase polas nosas medianas empresas.
Semella, pois, o momento da intelixencia e da xenerosidade. O momento de que as forzas políticas e sociais galeguistas e progresistas que non partillan o relato dependentista do PPdeG deixen de ollar para cadanseu embigo e pensen nos intereses da cidadanía galega.

Entrevista para Ideas.gal (xullo de 2017)

Entrevista publicada en Ideas.gal o 28 de xullo de 2017. O orixinal pode consultarse aquí.

1) Que é para ti Galiza, hoxe?

Galiza/Galicia é a miña patria e a miña referencia no mundo. Son persoa e son galego, son realidades inescindíbeis. O meu sentimento de pertenza e de referencia é absoluto.

2) Como consideras que será a Galiza dentro de 10 anos?

Iremos a menos económica e culturalmente como non consigamos botar fóra ao PP nas seguintes autonómicas, consolidando a meirande cantidade de gobernos locais progresistas nas vindeiras locais do 2019, nomeadamente nos principais concellos.

3) Como che gustaría que fose Galiza, idealmente? Como entendes que se pode chegar aí?

Un país europeo normal e soberano que partillase unha convivencia en pé de igualdade co resto dos pobos do Estado e da Europa, cunha sociedade cohesionada e inclusiva. Penso que as políticas para acadar un tal país son semellantes ás desenvolvidas dende 1997 polo Scottish National Party ou dende 1979 polo PNV… un grande partido nacional que faga socialdemocracia real, non hai outro camiño.

4) Que aspectos e sectores deben ser prioritarios para conseguirmos mellorar como sociedade? Como consideras que se deben garantir servizos públicos universais e de calidade?

Son esenciais a educación, a Universidade, a investigación, desenvolvemento e innovación, a enerxía o emprendemento empresarial e a cultura. Penso que precisamos un financiamento acaído e iso conleva unha autonomía financeira ampla nun marco de cosoberanía, cando menos. Precisamos gobernar nós os nosos portos e aeroportos e ter ampla capacidade fiscal, ademais de recadar nós os impostos. Desconfío da ladaíña do “somos uns pobriños condenados á solidariedade eterna”. Ninguén é eternamente solidario e ao Estado español interésalle confundir á nosa cidadanía cunha suposta pobreza que non é certa. Para máis queren introducir o debate das pensións, cando o meu dereito á pensión non é territorial, senón persoal e depende de todo o que levo cotizando aquí e aí fóra. España “chuléanos” 500 M€ no financiamento local e 2.600 M€ no autonómico, ademais de impornos unha tarifa enerxética única que impide que poidamos atraer novos investimentos industriais subvencionando o 40% da produción enerxética que España nos obriga a ceder de balde.

5) Que perspectiva tes sobre a Galiza no mundo? Con que espazos e culturas debería profundar a súa relación?

O noso país require dunha potente política exterior e dun intenso traballo de visibilización da Marca-Galiza.
Debería profundar a súa relación co espazo lusófono, o iberoamericano, a Europa ocidental e os países de Extremo Oriente, nomeadamente China e Xapón.

6) Para onde deberíamos camiñar colectivamente como país, ao teu ver?

Unha Galicia soberana e moi universal. Escocia, Noruega e Euskadi son os meus referentes, malia que son realidades ben diferentes das nosas.

7) Que representa para ti a soberanía e que impacto ten (ou debe ter) na vida diaria da xente?

O dereito a decidir o noso futuro nace da nosa condición de cidadáns maiores de idade dunha comunidade humana nacional e ben singular no mundo. O autogoberno e o exercicio do dereito a decidir son inescindíbeis da calidade de vida e do benestar. Decidirmos ser nós é o único xeito de garantir o noso benestar. Galicia só supón o 5% PIB e o 5,5% da poboación do Estado e os nosos alicerces económicos para España son perscindíbeis. Así que precisamos da diferenza, do autogoberno, do dereito a decidir… moito máis que Catalunya e Euskadi, como adoita dicir Anxo Quintana.
O dereito a decidir o noso futuro nace da nosa condición de cidadáns maiores de idade dunha comunidade humana nacional e ben singular no mundo. O autogoberno e o exercicio do dereito a decidir son inescindíbeis da calidade de vida e do benestar.

8) Que referentes consideras interesantes e con recoñecemento aínda insuficiente na sociedade?

O propio Anxo Quintana e, dos políticos actuais, Luís Villares, canda o alcalde da Coruña, Xulio Ferreiro e o de Lalín, Rafa Cuíña. Na historia Castelao e Bóveda e na transición Pablo González Mariñas, Xosé Manuel Beiras e Camilo Nogueira. No ámbito cultural e deportivo gostaría salientar Vero Boquete, Manolo Rivas e Teresa Moure, entre moitxs outrxs. Temos unha grande débeda cos nosos creadores culturais, que pagan un grande tributo co seu compromiso cunha lingua e cultura minorizada.

9) Que aspectos do Dereito Galego non son suficientemente coñecidos, ao teu ver?

En xeral, o Dereito Civil Galego é moi descoñecido, malia que os pactos sucesorios de mellora ou apartamento que permiten dispor dos bens propios en vida si arraizaron despois da reforma fiscal que alixeirou no 2016 o peso impositivo do Imposto de Sucesións que indirectamente fixera medrar moito o PP entre 2009 e 2016. Axudou, evidentemente, que o Tribunal Supremo eximise de pagar IRPF aos transmitentes destes pactos. Galicia é un bo país para a sucesión, non só pola carga fiscal, senón pola liberdade de disposición. A lei imperante en todos os territorios do Estado, agás Catalunya, Illes Balears, Nafarroa, Aragón, Euskadi e Galicia, é vella, arcaica e trasnoitada. Afástase da liberdade de testar e resposta a un concepto de familia decimonónico.

Os roubos non reparados do franquismo

O peche en falso da ditadura franquista por mor da transición dos anos 70 determinou que non se reparasen os roubos do franquismo á cidadanía, mesmo que millóns de persoas descoñezan a súa existencia.
Nos primeiros meses posteriores á rebelión facciosa de 1936 incautáronse na Galicia bens e grandes sumas de diñeiro de persoas e familias non afectas ao golpe de Estado. A primeiros de 1937 o réxime franquista institucionalizou estes desapoderamentos ilegais. O sistema evoluiu até o desapoderamento deseñado polas Leis de Responsabilidades Políticas e de Represión da Masonería e do Comunismo.
Moitos galegos foron desposuídos dos seus bens e diñeiro de xeito ilegal e aínda non foron reparados. Velaí o caso do secretario do Concello d’A Coruña, Joaquín Martín (republicano centrista) condenado á morte e executado o 31 de agosto de 1936. A responsabilidade civil derivada da condena ascendeu a un millón de pesetas da época. A súa viúva, filla do esgrevio coruñés Médico Rodríguez, aínda pregaba lastimeiramente da ditadura no 1954 que lle levantasen o embargamento sobre os bens herdados do seu home. Outros casos salientábeis foron os do deputado republicano Miñones Bernárdez (principal accionista da Electra Popular, logo adquirida de saldo pola Fenosa de D. Pedro Barrié) ou do secretario de Relacións Internacionais do Partido Galeguista, Plácido Castro.
No resto do Estado o despoxo incrementouse coa anulación do valor de todo o papel moeda emitido polo Goberno da República española posterior ao 1936, o que supuxo a incautación de inxentes cantidades de diñeiro emitido contra das reservas de ouro da República.
Dende 1987 aplicouse unha lexislación orientada á devolución dos bens incautados ás organizacións sindicais e políticas, da que se beneficiou nomeadamente a UGT e da que saíron perdendo a CNT, o Partido Galeguista e o PNV, que nunca recuperou a súa sede parisien onde hoxe en día se atopa o Instituto Cervantes. Mais nunca nada se acordou para as familias e empresas desposuídas, como si se fixo na Alemaña postnazista e na Italia postfascista.
Velaí a xustiza da proposición non de lei que veñen de presentar varios partidos no Congreso para que sexan reparados os roubos do franquismo ás persoas e entidades privadas. Porque cómpre, si, que pasemos páxina. Mais non sen lela antes.

Un erro de inmadurez política

Son dos que penso que o AVE radial dende Madrid, só para pasaxeiros, deseñado polo PP, PSOE e grandes construtoras madrileñas non constituía nin constitúe a máxima prioridade ferroviaria de Galicia. Neste senso, a falla de priorización da conexión con Porto e Lisboa determinou que Galicia ficase illada da grande conexión entre o Atlántico portugués, o “Y” basco e Francia. A conexión ferroviaria dos portos, a media distancia do Eixo Atlántico, o tren de proximidade e o corredor cantábrico apto para mercadorías haberían ser prioridades a respecto dun AVE que só conecta pasaxeiros con Madrid.
Mais compre traballar coa realidade que temos e o estado do desenvolvemento do AVE galego, logo de tantos anos de atrasos e mentiras, obriga a que rematalo sexa unha prioridade de País, asumida hoxendía por case toda a cidadanía. Rematar o AVE á maior brevidade é, quizais, o interese galego en infraestruturas que conta con máis consenso social neste país. As dúbidas e vacilacións a respecto da prioridade do AVE galego son politicamente incorrectas na Galicia.
Velaí que o rexeitamento da única senadora de En Marea á moción sobre infraestruturas que consensuaran no Senado PP, PSOE e PNV constitúa un evidente erro, propio da inmadurez política, que amosa a necesidade de que os órganos reitores deste partido coordinen o labor da súa representación en Madrid (cinco deputados e unha senadora), como coordinan o labor do seu Grupo no Parlamento de Galicia. Os deputados e senadora mareantes representan unha forza galega, que existe, entre outras cousas, para defender os intereses de Galicia. Ou sexa que cando estes intereses galegos non coincidan cos xerais ou cos intereses cataláns, por exemplo, os representantes de En Marea haberían explicar a súa discrepancia e voto discordante a respecto das decisións de Unidos Podemos e En Comù Podem. Con toda naturalidade.
En Marea require con urxencia dos niveis de institucionalización que lle permitan unha acción parlamentaria útil e eficiente. No caso de Madrid, ademáis, require que a poidamos visualizar como unha ferramenta política galega, totalmente autónoma. Non como unha forza auxiliar de Pablo Iglesias.

Macron e a Europa

Como xa prognosticamos hai quince días, gañou Macron moi amplamente. O escrutinio ao 77% dálle a Mme. Le Pen o 36,6% dos votos fronte ao 63,4% de Emmanuel Macron. Moi pouca colleita extremista para tanto balbordo, cando amplos sectores (fálase do 20%) da dereita dura de Fillon xogaron á extrema dereita e un irresponsábel sector da esquerda de Mélenchon amosou unha equidistancia merecente da reprobación do conxunto dos demócratas.
Vencido (polo de agora) o feixismo, cómpre ollar para o trunfo deste Presidente sen partido. Esquerda, centro e dereita democráticas aliñáronse a carón deste Presidente, o máis novo dende o corso Bonaparte. Mal menor? Moi probabelmente. Un candidato que medra do 24% ao 64% entre a primeira e a segunda volta suma por exclusión. É evidente.
Macron ten agora dúas prioridades. A primeira deseñar unha estratexia cara ás eleccións parlamentarias de xuño. Cal será a súa aposta? O esquerdista alternativo Mélenchon pode acadar a maioría na segunda volta en moitos distritos, mentres a dereita republicana é moi difícil que obteña un grupo potente. De calquera xeito, semella que Macron non ten tempo de cooptar candidatos parlamentarios gañadores.
Máis voltas ten a pegada que poida causa Macron na nova Europa. Descontado o tempo de impasse das lexislativas francesas de xuño e as eleccións xerais alemás de setembro, Macron ten a lexitimidade de lle dar pulo a unha anovada federalización da Europa, de construír un discurso da unidade europea que lle opór ao brexit, mais tamén ao depresivo relato dos primeiros ministros húngaro, polaco e español ou á ollada curta dos ministros de Finanzas holandeses, fineses ou alemáns. Os liberal-demócratas do flamengo Guy Verhofstadt ou do FDP alemán e o Partido Demócrata italiano, outravolta dirixido polo fiorentino Matteo Renzi, de seguro estarán ao seu carón nesta andaina.

A arrincadeira. Alberto Rivera e Macron
Poucas ocasións mellores para dar o espectáculo ca a autocomparanza entre os cidadáns Albert Rivera e Inés Arrimadas e o presidente eleito Emmanuel Macron. Nin C’s nin UPD encaixan no esquema liberal-demócrata europeo, onde fan parte o PNV e o PDCAT, a antiga Convèrgencia. Semella que en Bruxelas xa se decataron e porán aos laranxiñas no seu sitio, máis cedo ca tarde.

Gaña Euskadi. E Galicia?

O PNV tiña os deputados decisivos para derrotar as emendas á totalidade aos Orzamentos estatais. E sabía que esta vantaxe non era permanente. Despois das vindeiras eleccións podía desaparecer e mesmo o eventual triunfo de Susana Díaz nas primarias do 21 de xuño podía relativizala substancialmente.
Abofé que a contraprestación obtida foi moi boa para Euskadi. O Estado reclamáballe 1.600 M€ pola liquidación do cupo (Euskadi recada directamente os impostos e págalle un cupo ao Estado polos servizos non transferidos que este presta) dos cinco últimos anos. Agora só serán 200 M€. Por outra banda, Euskadi obtivo unha redución do cupo de 540 M€/ano entre os anos 2017 ao 2021. Velaí ese grande número: 4.100 M€, case 2000 € por cada residente en Euskadi. Decátanse vostedes da mellora que isto suporá na sanidade, na educación ou na competitividade empresarial de Euskadi?
O pacto foi alcumado de “insolidario” por algunhas voces en Catalunya e Galicia. Mais cómpre lembrar que o PNV si votou contra a investidura de Rajoy, sen que este voto servise para construir unha alternativa a Rajoy por mor da abstención do PSOE. Por outra banda, os cidadáns que votaron PNV fixérono para que defendese en Madrid os intereses vascos. Non para que mercase o relato independentista de moitos cataláns ou o relato dependentista de moitos galegos. Con este acordo Euskadi racha o cerco unionista ao autogoberno, blinda a axenda vasca e escenifica unha relación bilateral do Estado. Co “status” acadado non precisan a independencia pasado mañá.
Mentres, Galicia malbarata a súa aposta polo PP de Feijóo (11 deputados estatais sobre 23, única maioría absoluta do Estado nun Parlamento) cun 33% menos de investimento estatal entre 2016 e 2017. E este apoio popular e proximidade co “Goberno amigo” non lle permite nin acadar en beneficio da cidadanía a transferencia da Autoestrada do Atlántico. Mal negocio o do dependentismo.
Estes feitos amosaron tamén que o un hipotético sistema no que Galicia recade os tributos e pague un cupo ao estado non é esa catástrofe da que fala o unionismo, senón unha ferramenta potencial para máis autogoberno e benestar, dependendo das súas bases normativas e de liquidación do cupo.

Un grande paso adiante

Mentres o Goberno do Estado minimiza o paso adiante dado co desarme da ETA, o ministro francés do Interior considerouno “un grande paso adiante”. Pola súa banda, o lehendakari Urkullu definiu o sentimento maioritario da cidadanía vasca cando di que a entrega do arsenal tiña un significado ético central, en canto “certificaba definitivamente que nin unha soa das vítimas debeu morrer nunca”.
ETA foi derrotada politicamente moito antes ca policialmente. Perdeu por milleiros cada ano o seu primitivo apoio social, aínda bastante importante a fins da década dos 80 do século pasado. E a súa deslexitimación social tería sido moito máis rápida de non ser pola actuación dos GAL. Un instrumento de terror creado, financiado, sostido e dirixido polo Goberno do Estado, que rearmou parcial e provisionalmente aquel apoio social, desaparecido por sorte hai bastante tempo.
O cesamento indefinido do fogo en outubro do 2011 constatou unha ETA con reducida capacidade operativa, mais á banda ficáballe capacidade para facer dano uns meses ou mesmo uns anos máis. O adeus ás armas veu precedida dunha intensa negociación na que participaron o PSE, o ministro Rubalcaba (PSOE) e o PNV. Tamén (xusto é recoñecerllo, malia ser canda mozo un seareiro da violencia) dunha moi activa campaña de Arnaldo Otegi para amosarlle ás bases abertzales a necesidade da paz.
Cómpre agora a definitiva disolución da banda para activar o 10º ponto do Pacto de Ajuria Enea, subscrito no 1988 por todas as forzas vascas (agás Herri Batasuna, precedente da actual Sortu). É dicir, para atopar as solucións xurídicas que resolvan o achegamento dos presos a Euskadi e a aplicación de beneficios penitenciarios que permitan pasar páxina.
Todo isto sen prexuízo de afondar nunha política de convivencia e reconciliación que atenda nomeadamente ás necesidades materiais e de inclusión social das vítimas do terrorismo (tamén, por certo, das vítimas do GRAPO ou do GAL). Mais tamén sen inventar novos e adicionais requisitos para activar os precisos mecanismos de política penitenciaria.
ETA foi derrotada politicamente e non ha servir nunca máis como arma política arreboladiza.

Urkullu e o dereito a decidir

As recentes declaracións do lehendakari Urkullu cuestionando a viabilidade da independencia de Euskadi (tendo en conta a interdependencia coa que vivimos na Unión Europea) xeraron certa polémica, polo que tiñan de manifestar unha certa renuncia aos obxectivos históricos dun importante sector do PNV, partillado dende outros sectores do nacionalismo vasco.
En realidade Urkullu veu propoñer un pacto bilateral co Estado, na liña do pacto coa Coroa que defendían Arzalluz ou Anasagasti ou do proxecto de Estatuto vasco contido no Plan Ibarretxe. O PNV quere estabilizar o sistema financeiro de cupo, que lle recoñece a plena autonomía fiscal e obter as demais transferencias (sistema penitenciario, réxime da Seguridade Social, plena representación na Europa, seleccións deportivas que compitan coas demais nacións) que lle dean a Euskadi a funcionalidade e fasquía dun Estado libre asociado, vencellado confederalmente ao Estado e á Unión Europea.
Velaí como a proposta de Urkullu non está tan -nin moito menos- afastada dos obxectivos do independentismo catalán e, máis aínda, constituiría unha boa solución que permita coexistir a soberanía de Catalunya, Euskadi ou Galicia coa súa participación confederal nun Estado plurinacional e na propia Unión Europea.
Porén, o problema para esta convivencia plurinacional está na mentalidade recentralizadora e mesmo extractiva das elites financeira, mediática e política españolas e o seu vencellamento a un capitalismo de amigotes e BOE incompatíbel co autogoberno integral das nacións sen Estado. Nacionalidades hoxe subordinadas ao inmobilismo dunha Constitución que evoluíu nun sentido moi restritivo pola interpretación recentralizadora do Tribunal Constitucional e dos dous piares do bipartidismo dinástico.
Este relato da plurinacionalidade española e do dereito a decidir require de aliados políticos e sociais no resto do Estado, require de cidadanía española que entenda os dereitos nacionais de Galicia ou Catalunya. Velaí a importancia da evolución de Podemos neste ámbito e, tamén, da evolución dos propios PSC, PSdeG ou PSE, nun tempo no que parte do centroesquerda estatal comeza xa a se decatar que o relato recentralizador e unionista que lle mercaron ao PP non lles permitirá nunca achegarse á realidade plural do Estado español.

Jimmy, Alsasua e a lei do funil

Dende pouco antes da chegada do aznarato, aló polos noventa, foi abrollando unha liña de opinión publicada que cualificaba os actos de violencia en razón da súa intencionalidade política. Máis aínda, que defende, polo menos implicitamente, distintas respostas sociais e xurídicas a esta caste de violencia, segundo de onde veña. As organizacións Frente Atlético e Ultra Sur defenden ideas de extrema dereita, moi agresivas cos galegos, vascos e cataláns que non asumen o dogma da unidade de España. Un extremista atlético matou ao realista Aitor Zabaleta no 1998 e outros da mesma corda a Jimmy no 2014.
Cúmprense dous anos do asasinato de Jimmy no Manzanares coas pescudas xudiciais atoadas. O xuíz instrutor e o Ministerio Fiscal cualifican só a disputa tumultuaria e arestora non existen acusados do asasinato. As persoas acusadas de primeiras, que chegaron a entrar preventivamente no cárcere, están en liberdade e só a acusación particular mantén a cualificación de asasinato, malia a calidade e intensidade da probas existentes. A prensa madrileña segue a manter equidistancia, cando non certa parcialidade, como se os da casa fosen uns rapaces trabucados e os Riazor Blues uns perigosos terroristas. Por outra banda, os sesenta expedientados pola Delegación do Goberno pola disputa son case todos seareiros do Dépor.
Contrasta esta actitude coa diferenza da intensidade na actuación no caso da agresión aos gardas civís de Alsasua e ás súas parellas. Sen dúbida un feito delictivo brutal, que ha ser severamente sancionado. Mais nunca un acto de terrorismo. A imputación dos feitos como acto de terrorismo permitiu que fose competente un dos Xulgados de Instrución da Audiencia Nacional, que acordou prisión preventiva para seis dos oito investigados. A Audiencia Nacional é unha xurisdición especial que vulnera o dereito constitucional de todas as persoas a seren xulgadas polos seus xuíces naturais. No caso destas persoas, os xuíces de Navarra. O Goberno navarro e o PNV cualificaron esta actuación de gravemente desproporcionada.
Sectores importantes das elites políticas, funcionariais e mediáticas incorporaron xa ao seu sistema de valores que toda persoa ou organización que non asuma o dogma da España única é distinta e mesmo sospeitosa, invertendo con eles a carga da proba, en clara aplicación da lei do funil.